دبیرخانه نظارت بر ترجمه قرآن کریم و آثار قرآنی
اهداف و مأموريتها
- بررسي ترجمههاي قرآن و متون ديني جهت نشر، و جلوگيري از ترويج ترجمههاي مغلوط و غيرمنطبق با آيات قرآن كريم و متون ديني.
- صدور مجوز انتشار و پخش معناي ظاهري آيات قرآن به صورت مكتوب يا ارائه آن در رسانههاي ديداري و شنيداري
- حمايت از نشر ترجمههاي برتر و تهيه الگوهاي مناسبتر ترجمه
- کارشناسی و معرفی آثار شایسته، حمایت در زمینه های: فنون قرآنی، علوم قرآنی، تفسیر و ترجمه قرآن کریم.
- حمایت از تولید و نشر آثار صوتی، تصویری و الکترونیکی.
مراحل اجرای كار
اثر ارائه شده براي اخذ مجوز نشر، پس از تحويل به دبيرخانه نظارت به كارشناسان مرتبط با موضوع ارجاع شده و مراحل بازخواني و بازبيني اثر براساس ضوابط انجام ميپذيرد. موارد خاص در جلسات كارگروهها يا شوراي نظارت مطرح شده و تصميم لازم درباره آنها اتخاذ ميشود.
ساختار نظارتی
الف) كارگروههای تخصصی:
كارگروه تفسير
- كارگروه حديث
- كارگروه زبان و ادبيات عرب
- كارگروه زبان و ادبيات فارسی
- كارگروه تصحيح و بازبينی
- كارگروه نشر
- كارگروه علوم قرآنی
ب) شوراي نظارت
ج) دبيرخانه
« آييننامه نظارت بر نشر و ترجمه قرآن كريم »
قرآن كريم به عنوان عاليترين متن و آخرين نسخه سعادت الهي براي انسان، حاوي حقايق ارزشمندي است كه كشف آنها تنها از طريق وحي امكانپذير است. از قرون و اعصار گذشته،يكي از نيازهاي بشر، دستيابي به معناي ظاهري قرآن كريم بوده است كه از آن به «ترجمه» تعبير شده است. «ترجمه قرآن» نازلترين و دردستترين سطح بيان مفاهيم قرآني ميباشد.
ضرورت
امروزه ترجمههاي متعددي تهيه و عرضه شده و ميشود كه از نظر سطح و درجه صحت و دقت بسيار متفاوتاند. همين امر، سبب چندگانگي و بعضاً تعارضهايي شده است. از يك سو ممكن است مطالبي به نام معناي قرآن ترويج شود كه با حقيقت قرآن متفاوت باشد؛ و از سوي ديگر امكان اعمال سلايق نادرست و دور شدن از اصول و مباني صحيح را سبب گردد. نياز مبرم جامعه امروز و به خصوص نسل جوان به ترجمههاي صحيح و روان در سطوح مختلف، ضرورت اين امر را دو چندان ميكند.
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با عنايت به وظيفه قانوني خود در نظارت بر امر نشر كتب، به ساماندهي و نظارت بر نشر ترجمه قرآن كريم مبادرت ورزيده و از نشر ترجمههاي مغلوط و غير منطبق با متن قرآن كريم به طور جدي جلوگيري ميكند.
ماده ۱- به منظور ارائه ترجمه صحيح قرآن كريم و جلوگيري از نشر ترجمههاي مغلوط و غير منطبق با متن قرآن، آييننامه حاضر تدوين شده و جهت اجرا ابلاغ ميشود.
ماده ۲- «نشر ترجمه قرآن» يعني: انتشار و پخش معناي ظاهري آيات قرآن به صورت مكتوب يا ارائه آن در رسانههاي ديداري و شنيداري.
ضوابط
ماده ۳- ترجمه آيات قرآن، نبايد مغاير با معناي صحيح متن آن باشد.
ماده ۴- در مصاحف مترجم ترجمه آيات بايد به صورت مناسب در داخل صفحه آيات يا صفحه مقابل متن آيات و يا نظير آن باشد. چاپ و نشر ترجمه قرآن به صورت كامل، اجزاي منفصل، احزاب و سور قرآن يا مجموعه آيات در قالب كتاب، جزوه يا نرمافزار بدون درج آيات مربوط ممنوع است.
ساختار نظارتی
ماده ۵- به منظور تدوين ضوابط علمي، دستورالعملهاي اجرايي، نظارت بر حسن اجراي آن و همچنين صدور مجوز نشر مصاحف مترجم، ساختاري با اركان ذيل در مركز هماهنگي، توسعه و ترويج فعاليتهاي قرآني كشور تشكيل ميشود
- كارگروههای تخصصي
- شوراي نظارت
- دبيرخانه
ماده ۶- كارگروههای تخصصی
به منظور تدوين ضوابط علمي، دستورالعملهای اجرايی و ارائه نظرات و كارشناسيهاي لازم به شوراي نظارت، كارگروههاي تخصصي به شرح ذيل تشكيل ميشود:
- كارگروه تفسير و علوم قرآن: شامل ۷ نفر از اساتيد و صاحبنظران حوزوي و دانشگاهي در حوزه تفسير و علوم قرآن
- كارگروه زبان و ادبيات عرب: شامل 5 نفر از اساتيد و صاحبنظران حوزوي و دانشگاهي آشنا با تفسير و ترجمه قرآن كه حداقل دو نفر از ايشان متخصص در فن ترجمه باشند.
- كارگروه زبان و ادبيات فارسي: شامل 5 نفر از اساتيد و صاحبنظران حوزوي يا دانشگاهي آشنا با تفسير و ترجمه قرآن كريم
تبصره: براي بررسي ترجمه قرآن به ساير زبانها، كارگروه مربوط به آن زبان شامل 5 نفر از اساتيد و صاحبنظران حوزوي يا دانشگاهي آشنا با تفسير وترجمه قرآن تشكيل ميشود.
- كارگروه بازبيني و تصحيح: شامل 3 نفر آشنا با قواعد نگارش و ويرايش و مفاهيم قرآن و مسلط بر ا مر بازبيني و تصحيح متون
- كارگروه نشر: شامل 5 نفر از صاحبنظران و كارشناسان چاپ و نشر و فعاليتهاي رسانهاي قرآن
تبصره: اعضاي كارگروهها توسط رييس مركز هماهنگي، توسعه و ترويج فعاليتهاي قرآني كشور و با مشورت با مراكز معتبر علمي كشور تعيين ميشوند
ماده ۷- شورای نظارت
شورای نظارت بر نشر ترجمه قرآن به منظور جمعبندي نظرات تخصصي و بررسي صدور مجوز نشر ترجمههاي قرآن و ساير تصميمگيريها، با حضور نمايندگان كارگروههاي تخصصي ياد شده، رييس مركز و رييس دبيرخانه تشكيل ميشود. نظر اين شورا لازمالاتباع و رأي آن در حوزه مسئوليت و اختيارات معين شده نافذ است.
ماده ۸- دبيرخانه
به منظور انجام امور اداري و پشتيباني اجراي آييننامه، رييس مركز فردي را با دارا بودن سابقه فعاليتهاي تخصصي و اجرايي به عنوان رييس دبيرخانه شوراي نظارت بر نشر ترجمه قرآن كريم منصوب ميكند.
دبيرخانه موظف است تمهيدات لازم برای تحقق مصوبات شورای نظارت را انجام دهد.
ساير موارد
ماده ۹- چاپ و انتشار مصاحف و مجموعههاي آيات و سور قرآن مترجم در جزوات و كتب آموزشي قرآن، محصولات رسانهاي قرآني، كتب تفسير و ادعيه، منوط به صدور مجوز از سوي دبيرخانه ميباشد.
تبصره: با متخلفان از مفاد اين آييننامه طبق ضوابط جاري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي برخورد خواهد شد.
ماده ۱۰- دبيرخانه از طريق مركز موظف است، در مورد اطلاعرساني دقيق آييننامه حاضر و ضوابط و دستورالعملهاي اجرايي آن اقدام مناسب را انجام دهد.
ماده ۱۱- اين آييننامه در ۱۱ماده و ۳ تبصره به تأييد وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي رسيده و لازمالاجرا ميباشد و كليه مقررات مغاير با آن ملغي اعلام ميشود.
آشنایی با مسئولین دبیرخانه نظارت بر ترجمه قرآن کریم و آثار قرآنی
